Bugun...



KARASU' DA KİTAPÇI OLMAK

Karasu'nun tanınan kitapçısı Yaşar Sarı ile yaptığımız özel röportaj

facebook-paylas
Güncelleme: 29-07-2018 13:03:49 Tarih: 29-07-2018 10:58

KARASU' DA KİTAPÇI OLMAK

Karasu’nun tanınmış kitapçısı Yaşar Sarı’ya kitap okumayı, Karasu ‘da kitapçı olmayı, popüler kültürün okuma üzerindeki etkilerini, Karasu’nun kitap okuyup okumadığını, en önemlisi okuduğunu anlayıp anlamadığını sorduk. Ufkumuzu açan cevaplar aldık.
 

Karasu’da kitapçı olmak ne demek? Kitaplar ilgi görüyor mu, memnun musunuz?

 

Karasu’da niçin kitapçılık yapıyoruz? Karasu’da okuyan insanlar olarak gideceğimiz bir mekân olmadığından dolayı kitapçı açtık. İnsanlara kitap satalım diye açmadık. Burada kitap okuyan her düşünceden sol, sağ, dindar, dinsiz, ateist fark etmez pek çok insanı bir araya toplamak hem kitaplarımızı satıp hem de masraflarını karşılayıp idare edeceğimiz bir sistemi kurmak için kitapçılık yapıyoruz. Amacımız daha çok kitap seven insanları, kitap okuyan insanları bir araya toplamak. Baskın olarak para kazanma amacı gütmüyoruz.

 

Karasu’da kitapçı olmak çok zor. Buraya gelenler, Karasulu insanlardan çok dışarıdan gelen insanlar. Buranın memur kesimi,  buraya dışarıdan gelen görevli insanlar. Kitapçımız,  Türkiye’nin her yerinden Ege’den,  Akdeniz’den,  Doğu Anadolu’dan, Güneydoğu Anadolu’dan, Karadeniz’den polis, doktor, öğretmen birçok arkadaşın bir araya gelip de buluştuğu bir mekân olarak var. Karasu’nun kendi yerel halkından çok az insan burada. Yerel halka kalırsa kitapçı olmanın hiçbir anlamı yok. Bizim buradaki kitapçılığımız daha çok dışarıda tanışamamış, buluşamamış okuyan insanları bir araya getirmek. Karasu’da kitapçı olmak bu demek. 1999’dan beri kitapçı olarak buradayız.  Ne kadar yol aldık, bu konuda çok da yol alamadık çünkü Karasu’nun yerli insanları okumadığından dolayı gelişemiyor. Lisede bir okuma hevesleri başlıyor, üniversiteye geçince çoğunun bitiyor bundan sonra bir daha okumuyorlar, dönmüyorlar okuma işine. 

 

Bunun sebebi ne olabilir?

 

Bunun sebebi, heyecanları bitiyor merakları bitiyor. Okumalarıyla okudukları üniversiteler arası doğru orantıyı kuramıyorlar.  Bundan dolayı da okumanın insana çok bir şey kazandırmadığını düşünüyorlar.  Okumak okuyan insanları bir araya getirir. Mücadele etme güçleri yok, okuyan insanların tartışacak mekân olarak bir yerleri yok. Herkes kendi grubunu beğeniyor kendi grubundaki insanlarla beraber olmak istiyor. Mesela dindar arkadaşların kendi içerisinde grupları var kendi içerisindeki gruplarla kendi okumalarını yapıyor.  Semerkandcı kendi okumasını yapıyor,  şu kendi okumasını yapıyor ondan dolayı kendi okumalarının dışında kendi grupçuklarını oluşturup sonra sadece sloganlarını atıyor ve taraftarlık yapıyor. Bu da onları okuma olarak geliştirmiyor.  Yani lisede bir araması oluyor daha sonra taraflarına göre toplaşıyorlar. Genç kuşağın son 5 senedir, özellikle akıllı telefonlar çıktıktan sonra okuma anlayışları değişti.

 

Okuma alanı başka  bir yere kaydığı için liselerden sonra okuma oranları düşmüş olabilir mi? Bu değişimin sebebi bir şeyi tartışmak ya da öğrenmek amacıyla kitaplar yerine internetin tercih edilmesi olabilir mi? 

 

İdeolojik dediğimiz okumaların hepsi bitti. Okumalar daha çok fantazya okumalarına döndü. Fantastik, yer altı edebiyatı gibi çok absürt okumalara döndü.  Çok boş okumalara döndü. Tuvaletin Tarihi, insanlığın tarihi, Homo Deus gibi ilginç kitaplar piyasaya çıktı. Bunlar insanları geliştirmekten daha ziyade magazinsel zekâyı tatmin etmek için okunuyor. Yani son yıllarda insanlar merak duygularını kaybetti. Özellikle 2010 yılından sonra… Çok hızlı okuyorlar, kitap okumuyor değiller ama buna okumak diyemeyiz de daha çok kitapları seyrediyorlar.  Buradaki seyirde şu, kitap sizi geliştirmeli farklı yapmalı, farklı olmalısınız. Düşünebilmelisiniz, konuşabilmelisiniz. İnsanlar okudukları kitaplardan konuşabilme, fikir paylaşabilme olasılıklarını kaybediyor. Çok az insan okumaya yöneliyor.  Herkes bir iş ve kariyer sahibi olmak için okumak istiyor. Para sahibi olmak için okumak istiyor. Onun için burada okumak, insanların düşünüp farklılaşmasını engelliyor. Buna rağmen okuyan var mı? Var. Wattpadciler çok kitap okuyor ama wattpad kitap mı diyeceksiniz kitap değil. Dizi seyreder gibi ama çok güzel insana okuma alışkanlığı oluşturuyor. Wattpadci olup 100 tane kitap okuyan da var.

 

Karasu’da kitapçı olmaya gelince, Karasuyu ikiye ayıracağız; bir Karasu’nun yerli halkında okuyanları, bir de yerleşik olmayan okuyanları.  Karasu’da %70 yerleşik olmayan, memur dediğimiz o bürokrasiyi oluşturan insanlar daha çok kitap okuyorlar.  %30 yerleşik dediğimiz okur oranı düşük.  Memurlar da okuyup geldikleri için gelip geçiyorlar. Onları da böyle bir potada eritemiyoruz. Yani,  en çok da içinde yaşadığımız şehrin bir ruhu yok. Karasulu değiliz, Trabzonluyuz, Rizeliyiz,  şuralıyız, buralıyız.  Çok farklı çok çeşit insan var. Herkes kendi grupçuğunda çalıp oynuyor ama tartışabilecekleri bir platform oluşturamıyoruz. Karasu’da kitapçı olmak çok zor, direniyoruz.  

 

Aslında çok farklı insanların olması ve belli bir ruhun olmaması tartışma ortamının oluşması için büyük bir zemin değil mi? 

 

Evet, zemin niye oluşmuyor? Bunun sebebi mesela dindarsınız dindar bir çevreniz var, kendinize yakın çevrenin içine giriyorsunuz ve o çevrenin içinde kayboluyorsunuz, orada okuma eylemini geçiştiriyorsunuz. Orada insanlar konuştuğu zaman çok merak da etmiyorsunuz.  Solcuysanız solcu arkadaşlarınızla, milliyetçiyseniz milliyetçi arkadaşlarınızla milliyetçi çevrenin içinde kayboluyorsunuz. Böylelikle kendinizi geliştirme ihtiyacı da duymuyorsunuz. Kitap okuma eylemi biraz kaçma eylemidir.  Kaçarsın kitaba. Ben de kitaba kaçarak gidiyorum. Mesela insanların yozluklarından kaçıyorsunuz, yabancılıklarından kaçıp okuma eylemine gidiyorsunuz. Bundan dolayı özellikle çağımızın hız çağı olması bizi ve okuma eylemlerimizi etkiliyor. Memnun musun, diyecekseniz,  bu konuda kitapları sevdiğim için kitapçı olmaktan memnunum ama kitapla ve kitaba ilgiyle konuşabilen insanların sayısının az olması konusunda üzgünüm.  Daha çok kitap okuyup, devamlı bir fikri takiple devam eden ve kendini geliştiren insanların Karasu’yu geliştirebileceklerine inanıyorum. Okuyan insan sayısının az olmasından dolayı Karasu’daki yönetim kabiliyeti de çok düşük.

 

Karasu kitap okuyor ve kitap okumayı anlıyor mu?

 

Wattpadci dediğimiz çocuklar var. Bunlar kitabı anlamak için okumuyorlar. İçine girip kurgusunda kayboluyorlar, kitabın onlara anlatmak isteyeceği mesajların, kurgularla ilişkileri yok. Hâlbuki roman dediğimiz ya da kitap dediğimiz şeyin insanların geleceklerini tasarlamalarında, konuşmalarında bilgi sistemli düşünmelerinde yardımcı olması gerekir. Muhatabını dinlerken onu anlamasında faydalı olması gerekir. 

 

Yine de kitap okuyan insanlar farklılaşıyor. Cinali de okusa, Wattpad’ de okusa çizgi romanda okusa,  okuyan ile okumayan arasında çok fark var. Ben okuyan insanların basitte olsa okumayan insanlardan çok farklı olduklarını görüyorum.  Okuyan insanlar her gün değişik şeylerden konuşabiliyorken, okumayan insanların her gün kendini tekrar ettiğini görüyorum.

 

Sürekli okuyan insanların ufukları açık oluyor. Onlarla birebir kaldığımızda sıkıntı oluşmuyor ama az önce bahsettiğimiz gruplarla bir araya gelip fikirsel bir gelişim, daha iyi okunabilir ve düşünebilir bir atmosfer yaratamıyoruz. Sıkıntı birazda burada. Bunu nasıl aşacağız?  bunun üzerinde düşünmek, konuşmak, gerekiyor. Birbirimize nasıl tahammül edeceğiz, birbirimize nasıl katlanacağız?  Okuyan insanlar olarak bu senin yorumun, bu da benim yorumum diyerek yorumların birleşmesiyle nasıl yeni yorumlara varacağız? Biraz buraları konuşmak gerekiyor. Konfüçyüs da bir hikâye var, bende bir yumurta var sende bir yumurta var. Sen bana yumurtanı verdin, ben sana yumurtamı verdim. Değiş tokuş yaptık sen okudun bir fikir sahibi oldun ben okudum bir fikir sahibi oldum. Ben anlattım sen anladın kalktığımız zaman ikişer fikir sahibi olduk, bunun gibi. Bunu yapmayı becerebiliyor okuyan insanlar.

 

Önemli olan sadece okumak değil paylaşmak. Konuşması, anlatması gerekiyor ki okuduğunun hayatına aksettiğini fark edelim. Okumayıp kendisine kitap alan insan sadece kilo alıp hiçbir performans göstermeyen insana benzer.   Paylaşmayan insan okumasın. Okuyup paylaşan insanlarda çok şey fark ediyor. Siz anlatırken soru soruyorsunuz, sonrasında doluyorsunuz, konuştuğunuz zamanı geliştirerek size geri veriyor.

 

Onun için okumada baskın özellik şu, düşünmek gerekiyor. Okurken taraftar gibi okumayalım karşımızdaki muhatabın bir insan olduğunu düşünelim, insana insanca sorular soralım insanca konuşalım, insanca okumalar yapalım. İnsan ideolojik olarak solcu, sağcı, dinci olabilir bunun için birbirimize saygı duyabilecek okumalar insanı üzmeyecek ve kalbini kırmayacak konuşmalar yapmamız gerekiyor. Okumak bizi erdemli, nezaket sahibi ve sakinlik sahibi insan yapmalı, okuyan insan sakinleşmeli bence.

 

Siz bu işi, ticaretten çok kitap dostu olduğunuz için yapıyorsunuz sizin gibi kitap dostları var mı?

 

Evet, benim gibi kitap dostları var ama on taneyi geçmez. Karasu’da 19-20 senelik serüvenimizde 10 tane karşılıksız kitap okumayı seven insanla karşılaştık. Gelip geçen çok insanlar oldu. Kitap dostları yine var, olmasa zaten bu kadar yaşayamazdık.

 

 Kitapçıdan günlük kaç kitap alınıyor?

 

Günlük 30 tane kitap satıyoruz. Aylık 900 kitap, 1000e yakın düşündüğümüz zaman aylık 1000 kitap gidiyor. Genel olarak okuyucular %60 kadınlardan oluşuyor. Yazın yurtdışından müşterilerimiz geldiğinde bunların büyük çoğunluğu kitap alıyor ve sayıyı arttırıyor.

 

Gençlerde okuma ne seviyede?

 

Liselerde daha yaygın. O yaşlarda ergenlikten dolayı kendini bulma arayışı oluyor. 10, 11, 12. sınıflarda okuma oluyor, üniversite sınavlarıyla bu çok azalıyor. O merak bitiyor. Avrupa’da üniversitelerde okuma oranı artarken, bizde azalıyor. Bunun nedeni, üniversitedeki hocaların okumaması ve kendini geliştirmemesi. Sıkıntı, okuyan lise talebelerinin kendini yenilemeyen üniversitelere gitmeleri, yeni fikirlere açık olmayan üniversitelerde okumalarından kaynaklanıyor. Hocanın sana anlattığından bir cümle daha fazla yazmayacaksın, farklı yazdığın zaman, farklı düşündüğün zaman, itiraz ettiğin zaman tenkite uğruyorsun. Üniversiteler gençlerin kitap okumalarının önünde en büyük engel.

 

Kitap okuma popüler kültüre göre şekilleniyor diyebilir miyiz?

 

Popüler kültür denince anında var olan ve anında kaybolan kültürü anlıyoruz. Bir trend. Bugün var yarın yok. Sistemli okuma bitti, hız çağında yaşıyoruz, dijital çağda yaşıyoruz. Dijital kültürde de okumak popüler kültüre göre yaygınlaşıyor. Kitaplar daha çok satılabilirlik üzerinden yazılıyor. Dünyada yeni bilgi üretimi kayboluyor. Kendini tekrar ediyor, tamamen eski bilgilere ve eski sistemli kitapları tüketme üzerine kurulu. Hepimiz aynı popüler kültürden besleniyoruz. Amerika’da çıkan bir kitap hemen aynı anda gündemimize geliyor ve tercüme edilip yayınlanıyor. Popüler kültür kitapta da çok etkin ve popüler kitaplar daha çok, sistematik kitaplar daha az satılıyor.

 

Sizce kitap okuma konusunda farkındalığı arttırmak için neler yapılmalı?

 

Okuma grupları yapıp bu okuma gruplarında okuduğumuz kitapları konuşarak ve dillendirerek arttırabiliriz farkındalığı. Mesela bugünkü konumuz felsefenin şu konusu diyerek haftalık veya aylık gruplar oluşturulabilir. Önemli olan absürt, yanlış, aykırı bile olsa her türlü insana konuşma izni vermeniz ve sürekli olarak okuma takibini yapmayı becerebilmeniz. Ayrıca bu farkındalık için kitap okuma açlığını oluşturmak zorundayız. Bizle oturup konuşan insanın aç olduğunu bilmeliyiz. Karşılıklı bir aktarım olmalı. Karşı taraf da okuyor ve söylediklerinizi anlıyor olmalı. Yoksa tükenirsiniz.  Farkındalığı insanlarda kitap açlığını uyandırarak yapmalıyız. Bu yaptığımız eylemde her zaman aç olduğunu bilmeli. Ben eve gittiğimde kitap okumadan yatamıyorum, buraya geldiğimde de kitap okumadan duramıyorum. Para da kazanmıyorum kitap okuduğum için ama insanlarla fikir paylaşıyorum. Neden çünkü ben bu dünyayı anlamlı kılmaya çalışıyorum, ben kâinatın içinde gebe olduğum biri olarak insanım. Kâinatı anlamamı kendimi anlamamla doğru orantılı görüyorum.  Kendi okumamı dış okuma olarak yapıyorum. Güneş her gün yeniden doğduğu zaman, ben her gün yeni bir şeyler okuduğumda tanrının bize vermiş olduğu yeni şeyleri görebilirim. Eğer o farklı şeyleri göremiyorsam, okumak bende farklı bir perdeyi kaldırmıyorsa okumamın da bir anlamı kalmıyor. Her gün güneşe baktığımda aynı güneşi görüyorsam ben okumuyorumdur.

 







Bora Özdemir / 29-07-2018 13:19:00
Gerçekten çok yerinde tespitler olmuş. Popüler kültür her şeyde olduğu gibi kitap okumada da büyük değişimlere neden oldu. söylediğiniz gibi artık kitaplar okunmuyor seyrediliyor, ya da anlamına varılma kaygısı dahi güdülmeden sosyal medyada bir gösteriş malzemesi olarak kullanılıyor. Karasu halkının çoğunluğu da maalesef her gün aynı güneşi görüyor.


FACEBOOK YORUM
Yorum

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER YEREL Haberleri

HAVA DURUMU
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
ÇOK OKUNAN HABERLER
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Fenerbahçe 2 2 0 0 7 1 6 +6
2 Alanyaspor 2 2 0 0 5 1 6 +4
3 Sivasspor 1 1 0 0 3 0 3 +3
4 Yeni Malatyaspor 1 1 0 0 3 0 3 +3
5 Yukatel Denizlispor 1 1 0 0 2 0 3 +2
6 Antalyaspor 1 1 0 0 1 0 3 +1
7 Çaykur Rizespor 1 1 0 0 1 0 3 +1
8 Beşiktaş 2 1 1 0 3 3 3 0
9 MKE Ankaragücü 2 0 0 2 1 1 2 0
10 Trabzonspor 1 0 0 1 1 1 1 0
11 Konyaspor 1 0 0 1 0 0 1 0
12 Kayserispor 2 0 1 1 1 2 1 -1
13 Kasımpaşa 2 0 1 1 2 5 1 -3
14 Gençlerbirliği 1 0 1 0 0 1 0 -1
15 Galatasaray 1 0 1 0 0 2 0 -2
16 Medipol Başakşehir 2 0 2 0 1 5 0 -4
17 Göztepe 2 0 2 0 0 4 0 -4
18 Gazişehir Gaziantep 1 0 1 0 0 5 0 -5
Takım O G M B A Y P AV
1 Fatih Karagümrük 2 2 0 0 5 2 6 +3
2 Ümraniyespor 2 2 0 0 7 2 6 +5
3 Adana Demirspor 2 1 0 1 2 0 4 +2
4 Keçiörengücü 2 1 0 1 2 1 4 +1
5 Menemenspor 1 1 0 0 2 0 3 +2
6 Akhisarspor 1 1 0 0 1 0 3 +1
7 Balıkesirspor 2 1 1 0 2 3 3 -1
8 Hatayspor 1 1 0 0 1 0 3 +1
9 Osmanlıspor FK 2 1 1 0 2 2 3 0
10 BB Erzurumspor 2 0 1 1 3 4 1 -1
11 Boluspor 2 0 1 1 1 2 1 -1
12 İstanbulspor 1 0 0 1 2 2 1 0
13 Adanaspor 1 0 1 0 0 1 0 -1
14 Altay 1 0 1 0 1 3 0 -2
15 Altınordu 2 0 2 0 1 3 0 -2
16 Bursaspor 1 0 1 0 1 3 0 -2
17 Giresunspor 2 0 2 0 1 6 0 -5
18 Eskişehirspor 1 0 0 1 1 1 5 0
Takım O G M B A Y P AV
1 Afjet Afyonspor 0 0 0 0 0 0 0 0
2 Amed Sportif 0 0 0 0 0 0 0 0
3 Bak Spor 0 0 0 0 0 0 0 0
4 Gümüşhanespor 0 0 0 0 0 0 0 0
5 Hacettepe Spor 0 0 0 0 0 0 0 0
6 Hekimoğlu Trabzon 0 0 0 0 0 0 0 0
7 İnegölspor 0 0 0 0 0 0 0 0
8 Kırklarelispor 0 0 0 0 0 0 0 0
9 Manisa FK 0 0 0 0 0 0 0 0
10 Pendikspor 0 0 0 0 0 0 0 0
11 Samsunspor 0 0 0 0 0 0 0 0
12 Sancaktepe Bld 0 0 0 0 0 0 0 0
13 Sarıyer 0 0 0 0 0 0 0 0
14 Tarsus İdman Yurdu 0 0 0 0 0 0 0 0
15 Yeni Çorumspor 0 0 0 0 0 0 0 0
16 Zonguldak Kömürspor 0 0 0 0 0 0 0 0
17 1922 Konyaspor 0 0 0 0 0 0 0 0
18 Şanlıurfaspor 0 0 0 0 0 0 6 0
Takım O G M B A Y P AV
1 Artvin Hopaspor 0 0 0 0 0 0 0 0
2 Buca FK 0 0 0 0 0 0 0 0
3 Çankaya FK 0 0 0 0 0 0 0 0
4 Çatalcaspor 0 0 0 0 0 0 0 0
5 Düzcespor 0 0 0 0 0 0 0 0
6 Erzin Spor Kulübü 0 0 0 0 0 0 0 0
7 Karaköprü Belediyespor 0 0 0 0 0 0 0 0
8 Kızılcabölükspor 0 0 0 0 0 0 0 0
9 Serik Belediyespor 0 0 0 0 0 0 0 0
10 Silivrispor 0 0 0 0 0 0 0 0
11 Sultanbeyli Bld. 0 0 0 0 0 0 0 0
12 Şile Yıldızspor 0 0 0 0 0 0 0 0
13 Tokatspor 0 0 0 0 0 0 0 0
14 Yeni Orduspor 0 0 0 0 0 0 0 0
15 Yomraspor 0 0 0 0 0 0 0 0
16 24 Erzincanspor 0 0 0 0 0 0 0 0
17 68 Aksaray Belediyespor 0 0 0 0 0 0 0 0
18 Manisaspor 0 0 0 0 0 0 6 0
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 25/08/2019 Antalyaspor vs Yukatel Denizlispor
 25/08/2019 Galatasaray vs Konyaspor
 26/08/2019 Gazişehir Gaziantep vs Gençlerbirliği
 30/08/2019 Kasımpaşa vs MKE Ankaragücü
 30/08/2019 Kayserispor vs Galatasaray
 31/08/2019 Konyaspor vs Antalyaspor
 31/08/2019 Beşiktaş vs Çaykur Rizespor
 31/08/2019 Göztepe vs Yukatel Denizlispor
 01/09/2019 Gençlerbirliği vs Medipol Başakşehir
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 25/08/2019 Adanaspor vs Eskişehirspor (H:1)
 25/08/2019 Bursaspor vs Akhisarspor
 26/08/2019 İstanbulspor vs Altay
 30/08/2019 Osmanlıspor FK vs Adanaspor
 31/08/2019 Ümraniyespor vs İstanbulspor
 31/08/2019 BB Erzurumspor vs Boluspor
 31/08/2019 Akhisarspor vs Altınordu
 31/08/2019 Altay vs Balıkesirspor
 01/09/2019 Fatih Karagümrük vs Menemenspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 31/08/2019 Etimesgut Belediyespor vs Niğde Anadolu FK
 01/09/2019 Bayburt İÖİ vs Elazığspor
 01/09/2019 Sivas Belediyespor vs Kardemir Karabükspor
 01/09/2019 Van BBSK vs Bandırmaspor
 01/09/2019 Ankara Demirspor vs Bodrumspor
 01/09/2019 Kastamonuspor 1966 vs Tuzlaspor
 01/09/2019 Eyüpspor vs Kırşehir Belediyespor
 01/09/2019 Utaş Uşakspor vs Kahramanmaraşspor
 01/09/2019 Sakaryaspor vs Ergene Velimeşe
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 31/08/2019 Silivrispor vs Erzin Spor
 31/08/2019 Sultanbeyli Bld. vs Manisaspor
 01/09/2019 Artvin Hopaspor vs Yomraspor
 01/09/2019 Karaköprü Belediyespor vs Şile Yıldızspor
 01/09/2019 Yeni Orduspor vs 68 Aksaray Belediyespor
 01/09/2019 Düzcespor vs Kızılcabölükspor
 01/09/2019 Serik Belediyespor vs 24 Erzincanspor
 01/09/2019 Tokatspor vs Çatalcaspor
 01/09/2019 Buca FK vs Çankaya FK
SON YORUMLANANLAR
HABER ARŞİVİ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
YUKARI YUKARI